الجزیره انگلیسی: درخشش سامانه «آرش کمانگیر» عمق استراتژیک پدافند ایران را فاش کرد
وبگاه شبکه الجزیره در گزارشی تحلیلی، سامانه دفاعی نوظهور ایران با نام «آرش کمانگیر» را یکی از عوامل کلیدی بازدارندگی در برابر حملات گسترده به ایران طی هفتههای اخیر معرفی کرد و نوشت: سرنگونی پهپادهای کلاس MQ ارتش آمریکا توسط ایران، نشان داد که آمریکا و اسرائیل دیگر نمیتوانند به راحتی وارد آسمان ایران شده و بمبارانهای گسترده طراحی کنند.
به گزارش روابط عمومی نیروی پدافند هوایی ارتش، جنگ رمضان (تحمیلی سوم) که از نهم اسفند ۱۴۰۴ آغاز شد، اگرچه برتری نسبی هوایی دشمن را نشان داد، اما همزمان یک درس راهبردی برای ایران به همراه داشت: ضرورت تقویت شبکه یکپارچه پدافند هوایی.
تقویت پدافند پس از آتشبس؛ در کانون توجه رسانههای غربی
پس از اعلام آتشبس بین ایران و آمریکا، نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران با همتی مضاعف، توان پدافندی کشور را به شکلی چشمگیر ارتقا دادند. این روند از نگاه رسانههای بینالمللی نیز پنهان نماند.
الجزیره انگلیسی در گزارشی با اشاره به شکار پهپادهای MQ-9 Reaper و MQ-1 Predator آمریکا، مینویسد: «ایران نشان داد که آمریکا و اسرائیل دیگر نمیتوانند به راحتی وارد آسمان ایران شده و بمبارانهای گسترده طراحی و اجرا کنند. سرنگونی MQ-9 جدید ارتش آمریکا، واشنگتن را مجبور خواهد کرد در صورت حمله به ایران، بیشتر به موشکهای گرانقیمت تکیه کند تا پهپادها.»
«آرش کمانگیر»؛ نامی از دل اسطوره برای حراست از آسمان
بر اساس این گزارش، عملیات نظامی برد بلند ایران برای شکار هواگردهای آمریکایی، با استفاده از سامانهای با قابلیتهای پنهان انجام شده است. این سامانه رهگیر جدید در فارسی «آرش کماندار» (آرش کمانگیر) نام دارد که از قهرمان اساطیری ایرانی گرفته شده؛ کسی که در فرهنگ عامه با شلیک تیری مرز ایران را ترسیم کرد و در ادبیات فارسی نماد مقاومت در برابر سلطه بیگانگان است.
تحلیل کارشناسان غربی: اقتصاد جنگ هوشمندانه ایران
مارک هیلبورن، مدرس ارشد دانشکده مطالعات امنیتی کینگکالج لندن، در گفتوگو با الجزیره گفت: «اگرچه اطلاعات تأییدشده مستقل درباره آرش کمانگیر محدود است، اما این حملات با الگوی وسیعتری از خودکفایی ایران در طراحی موشک و تغییر اقتصاد جنگ هوشمندانه هماهنگ است. سیستمهای ارزان و ساده ایرانی میتوانند پیچیدهترین هواپیماها و پهپادهای آمریکایی-اسرائیلی را در معرض خطر قرار دهند.»
الکس آلمیدا، تحلیلگر امنیتی موسسه هوریزون اینگیج، نیز حدس میزند: «آرش کمانگیر احتمالاً توسعهیافته یکی از سامانههای کوتاهبرد و نقطهزن ایران است. این موشک به هدایت ثابت از رادار سنتی متکی نیست و احتمالاً از هدایت الکترواپتیکی یا جستجوگر حرارتی استفاده میکند.»
مزیت راهبردی: تحرک، پنهانکاری و هزینه پایین
نیکول گراجوسکی، استاد دانشگاه علوم سیاسی پاریس، با اشاره به مزیت سیستمهای متحرک ایرانی تأکید کرد: «برخی سامانههای دفاع هوایی ایران، پرتابهای سیار و حتی قابل حمل توسط انسان هستند. سرنگونی پهپاد ریپر نشان میدهد که ایران قابلیتهای دفاع هوایی خود را حفظ کرده و میتواند تهدید هوایی مداوم، محدود و سطح پایین ایجاد کند که سرکوب دائمی آن برای دشوار است.»
نگاه واقعبینانه: تکمیل پازل پدافندی
تحلیلگران الجزیره معتقدند با وجود استقرار سامانه آرش کمانگیر، همچنان خلاءهایی در پدافند هوایی ایران وجود دارد که نیازمند ترمیم است. با این حال، این سامانهها آمریکا و اسرائیل را مجبور خواهند کرد تا در هرگونه درگیری آینده، بیشتر به سلاحهای گرانقیمت دوربرد متکی شوند؛ چیزی که مزیت اقتصادی بلندمدت را در اختیار تهران قرار میدهد.
نتیجهگیری؛ اثبات قدرت در میدان عمل
روایت الجزیره نشان میدهد که سامانه «آرش کمانگیر» نه تنها یک سامانه دفاعی جدید، بلکه نماد تحول راهبردی در دکترین پدافندی ایران است؛ تحولی که بر پایه خودکفایی، تحرک، هزینه پایین و قابلیت شکار پیشرفتهترین هواگردهای دشمن بنا شده و بار دیگر اثبات کرد که «آسمان غرب آسیا دیگر حیاط خلوت واشنگتن نیست».
